1.14 โรคคาร์บอนมอนนอกไฃด์
 

1.14 โรคคาร์บอนมอนนอกไฃด์ (Disease caused by carbon monoxide)
สูตรเคมี CO คาร์บอนมอนนอกไซด์เป็นก๊าชเกิดจากการเผาไหม้ที่การระบายอากาศไม่เพียงพอ เป็นก๊าซที่ไม่มีสี ไม่มีกลิ่น เป็นก๊าซที่ติดไฟแต่ไม่ไวต่อปฏิกิริยา ไม่เป็นก๊าซกัดกร่อน ละลายน้ำได้เล็กน้อย  ละลายได้ดีในสารทำละลาย และไม่มีผลระคายเคือง

ลักษณะงานและอาชีพทีเสี่ยง
พนักงานดับเพลิง พนักงานขับรถ ช่างเครื่องยนต์ พนักงานรักษาความปลอดภัยในอาคารจอดรถ การทำงานในอุตสาหกรรมหลอมเหล็กกล้า เหมืองแร่ เครื่องจักรกล โรงงานทำเยื่อกระดาษ

อันตรายต่อระบบอวัยวะที่สำคัญของร่างกาย
คาร์บอนมอนนอกไซด์เข้าสู่ร่างกายทางการหายใจเป็นหลัก ก๊าซถูกขับออกจากร่างกายทางการหายใจในรูปที่ไม่เปลี่ยนแปลง และส่วนน้อยที่ถูกเปลี่ยนแปลงไปเป็นคาร์บอนมอนนอกไซด์

อาการแบบเฉียบพลัน การหายใจเข้าสู่ร่างกายก๊าซสามารถจับได้ดีกับฮีโมลโกลบินได้ดีแทนออกซิเจน  เกิดคาร์บอกซีฮีโมลโกลบิน ทำให้ออกซิเจนจับกับฮีโมลโกลบินไม่ได้ มีผลให้เม็ดเลือดแดงเสียความสามารถในการขนส่งออกซิเจนไปยังอวัยวะ และเนื้อเยื่อต่าง ๆในร่างกายเกิดภาวะร่างกายขาดออกซิเจนของเนื้อเยื่อ รวมทั้งเนื้อเยื่อของเซลล์สมองและกล้ามเนื้อหัวใจ พบอาการปวดศีรษะ คลื่นไส้  อาเจียน อ่อนเพลีย ง่วงซึม สับสน อาการรุนแรงอาจชักและหมดสติได้  การสัมผัสสารเคมีที่เป็นของเหลวจะทำให้เกิดอาการน้ำแข็งกัด  การสัมผัสตาระคายเคืองตา เยื่อตาอักเสบ 

อาการแบบเรื้อรัง มีรายงานการศึกษาผลกระทบจากการสัมผัสคาร์บอนมอนนอกไซด์ต่ำ ๆเป็นเวลานานอาจพบว่ามีผลต่อกล้ามเนื้อหัวใจ

การวินิจฉัยโรคเพื่อการรายงาน
1. มีประวัติการทำงานสัมผัสกับสาร
2. มีอาการปวดศีรษะ มึนงง อ่อนเพลีย ปรากฏไว้
3. มีการตรวจวินิจฉัยแยกโรคอื่นแล้ว

การตรวจทางห้องปฏิบัติการ
1. การตรวจวัดระดับคาร์บอกซีฮิโมลโกลบิน (CO-Hb) ในเลือด

มาตรฐานทางด้านสภาพแวดล้อมการทำงาน
ตามประกาศของกระทรวงมหาดไทย เรื่องความปลอดภัยในการทำงานเกี่ยวกับภาวะแวดล้อม (สารเคมี) กำหนดไว้ว่าตลอดระยะเวลาการทำงานปกติภายในสถานประกอบการที่ให้ลูกจ้างทำงานจะมี ปริมาณความเข้มข้นของคาร์บอนมอนอกไซด์ในบรรยากาศโดยเฉลี่ยไม่เกิน 50 ส่วน/ ล้านส่วน-