2. สถานการณ์ปัญหาโรคและภัยสุขภาพจากสารเคมีกำจัดศัตรูพืช
 
  1. สถานการณ์ปัญหาโรคและภัยสุขภาพจากสารเคมีกำจัดศัตรูพืช

          ปัญหาสุขภาพที่สำคัญในกลุ่มผู้ประกอบอาชีพเกษตรกรรม คืออันตรายจากการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืช เนื่องจากเกษตรกรส่วนใหญ่ใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืชอย่างแพร่หลายเพื่อเพิ่มผลผลิตทางการเกษตรและเกษตรกรส่วนใหญ่มีพฤติกรรมการใช้สารเคมีฯ ที่ไม่ถูกต้อง ปลอดภัย ทำให้เกิดอันตรายต่อสุขภาพทั้งเฉียบพลันและเรื้อรัง อาการแสดงเฉียบพลันมีตั้งแต่ระดับเล็กน้อยจนรุนแรงถึงแก่ชีวิต ขึ้นอยู่กับระดับความเข้มข้น ความเป็นพิษ และปริมาณที่ได้รับ ส่วนอาการเรื้อรังสารเคมีกำจัดศัตรูพืชจะสะสมในระบบต่างๆ ของร่างกายทำให้เกิดความผิดปกติและโรคต่างๆ

  1. 1 การนำเข้าสารเคมีกำจัดศัตรูพืชของประเทศไทย

          จากข้อมูลของสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร กรมวิชาการเกษตร ปี พ.ศ. 2557 จะพบว่า  ประเทศไทยมีปริมาณนำเข้าสารกำจัดวัชพืชเท่ากับ 106,860,000 กิโลกรัมปริมาณการนำเข้าสารกำจัดแมลงเท่ากับ 16,797,000 กิโลกรัม สารป้องกันและกำจัดโรคพืช 6,972,000 กิโลกรัม ปริมาณนำเข้าสารเคมีกำจัดศัตรูพืชทุกชนิดเท่ากับ 134,377,000 กิโลกรัม มูลค่ารวม 19,357 ล้านบาท ดังแสดงในตาราง

ปริมาณและมูลค่าการนำเข้าวัตถุอันตรายทางการเกษตร ปี 2553 -2557

หน่วย : ปริมาณ : ตัน
มูลค่า : ล้านบาท

ปี

สารเคมี

สารกำจัดวัชพืช (Herbicide)

สารกำจัดแมลง (Insecticide)

สารป้องกันและกำจัดโรคพืช (Fungicide)

อื่นๆ

รวม

 

ปริมาณ

มูลค่า

ปริมาณ

มูลค่า

ปริมาณ

มูลค่า

ปริมาณ

มูลค่า

ปริมาณ

มูลค่า

 

2553

68,825

11,487

25,332

4,577

11,255

2,537

4,497

580

109,908

19,182

 

2554

97,957

9,338

24,680

3,972

10,367

2,968

4,590

537

137,594

16,816

 

2555

80,278

8,845

23,417

4,670

9,671

3,860

4,332

550

117,698

17,924

 

2556

112,177

11,480

34,672

5,938

12,179

3,875

5,355

751

164,383

22,044

 

2557

106,860

11,294

16,797

3,686

6,972

3,883

3,748

494

134,377

19,357

 

หมายเหตุ : * ได้แก่ สารควบคุมการเจริญเติบโตของพืช สารรมควันพิษ สารกำจัดหอยและหอยทาก สารกำจัดไร สารกำจัดหนูและสารกำจัดไส้เดือนฝอย

          ที่มา : กรมวิชาการเกษตร, สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร

 

  1. 2 อัตราป่วยจากพิษสารเคมีกำจัดศัตรูพืช

            ข้อมูลการเจ็บปวยดวยโรคพิษสารเคมีกําจัดศัตรูพืช ใชขอมูลจากระบบรายงานผูปวยนอก43 แฟม ของสํานักนโยบายและยุทธศาสตร (สนย.) กระทรวงสาธารณสุข ซึ่งรหัส ICD - 10 สําหรับอาการบาดเจ็บการไดรับสารพิษและการเจ็บปวยที่เปนผลจากพิษของสารเคมีกําจัดศัตรูพืช (Toxic effect of pesticides)        มีดังต่อไปนี้

          T 60.0 ออรกาโนฟอสเฟตและคารบาเมต (Organophosphate and carbamate insecticides)

          T 60.1 ยาฆาแมลงกลุมที่มีสารประกอบฮาโลเจน (Halogenated insecticides)

          T 60.2 ยาฆาแมลงชนิดอื่นๆ (Other insecticides)

          T 60.3 ยาฆาหญาและยาฆาเชื้อรา (Herbicide and fungicides)

          T 60.4 ยาฆาหนู(Rodenticides)

          T 60.8 สารกําจัดศัตรูพืชและสัตวอื่นๆ (Other pesticides)

          T 60.9 สารกําจัดศัตรูพืชและสัตวอื่นๆ ที่ไมระบุรายละเอียด (Other pesticides - Not specified)

          ในปี พ.ศ. 2557 อัตราผู้ป่วยนอกโรคพิษสารเคมีกำจัดศัตูพืช(รวมทุกรหัส) เท่ากับ 12.25 ต่อประชากร 100,000 คน เพิ่มขึ้นจากปี 2556 และมีแนวโน้มสูงขึ้นทุกปี รายละเอียดดังตาราง

         

  1. 3 ข้อมูลการตรวจคัดกรองความเสี่ยงจากการสัมผัสสารเคมีกำจัดศัตรูพืชในกลุ่มเกษตรกร

          ผลการตรวจคัดกรองความเสี่ยงจากการสัมผัสสารเคมีกำจัดศัตรูพืช ด้วยกระดาษทดสอบโคลีนเอสเตอเรส (Cholinesterase reactive paper) ในกลุ่มเกษตรกรที่พบว่าเสี่ยงและ/ไม่ปลอดภัย ต่อพิษสารเคมีกำจัดศัตรูพืช พ.ศ. 2554 – 2558 รายละเอียดดังตาราง

 

ปี พ.ศ.

จำนวน

จังหวัดที่รายงาน

ได้รับการตรวจคัดกรอง (คน)

ผลเสี่ยงและ/หรือไม่ปลอดภัย(คน)

ร้อยละผลเสี่ยงและ/หรือไม่ปลอดภัย

2554

74

533,524

173,243

32.47

2555

31

244,822

75,749

30.94

2556

50

314,805

96,227

30.57

2557

71

317,600

108,062

34.02

2558

71

341,039

110,672

32.45

หมายเหตุ:  กระดาษทดสอบโคลีนเอสเตอเรส (Cholinesterase reactive paper) ใช้สำหรับทดสอบปริมาณเอ็นไซม์โคลีนเอสเตอเรส ซึ่งเป็นเอ็นไซม์ที่มีหน้าที่ในการทำลายสาร  acetylcholine เมื่อร่างกายได้รับสารเคมีกลุ่มออร์แกนโนฟอสฟอรัสหรือสารคาร์บาเมตบางตัวเท่านั้น